Er komt een leeftijd waarop slaap het enige genot lijkt dat overblijft. Het enige dat de zorgen tijdelijk oplost, dat het leed even verzacht. Slaap is het kleine sterven dat we elke nacht met opluchting begroeten.
Vroeger heb ik mijn slaap veel te lang verwaarloosd. Nog een aflevering, nog een keer scrollen, alsof dat iets toevoegde aan mijn bestaan. Maar de volgende dag was de straf onmiddellijk, pijnlijke ogen, moe en geen fut, nergens zin in.
Mijn grootmoeder zei altijd dat de uren voor middernacht dubbel tellen. De wetenschap zegt dat dit deels kan kloppen, maar het doet er niet toe wat de wetenschap zegt. Je voelt het gewoon. Er is een wezenlijk verschil in levenskwaliteit bij iemand die om tien uur in slaap valt of iemand om middernacht nog naar zijn scherm zit te staren.
Toch is het moment van slapengaan zelden aangenaam. Vooral als je niet tevreden bent met je leven. We stellen onze slaap uit, niet omdat we iets belangrijks te doen hebben, maar omdat ons emmertje van genot leeg is. We zijn niet tevreden met ons leven door de dag, die schade moeten we s’avonds inhalen. Psychologen noemen het slaapuitstelgedrag. Voor mij is het een soort verzet tegen de volgende dag, iets wat zich telkens herhaalt als ik geen voldoening genoeg haal uit het dagelijks leven. Het is moeilijk om uit die vicieuze cirkel te komen. Maar eens je eruit bent, en je je slaap als heilig gaat beschouwen, zal je leven sterk verbeteren.
Sinds kort laat ik elke avond om negen uur een automatische melding afgaan: een herinnering dat het tijd is om mezelf langzaam af te sluiten. Het is misschien het verstandigste wat ik ooit heb gedaan. Mijn depressieve gevoelens zijn er sterk door vermindert.
Alain de Botton schreef ergens dat baby’s huilen omdat ze slaap nodig hebben, en dat volwassenen eigenlijk niet zoveel verschillen. We huilen alleen op andere manieren, met scrollen, drinken, piekeren. Soms hebben we gewoon een dutje nodig, een kort vergeten van alles wat zogezegd belangrijk is. Zodat we met een fris hoofd en een nieuw blad kunnen beginnen. Slaap is een soort verwerkingsproces.
En dan is er Brian Johnson, de miljonair die miljoenen uitgeeft aan het verbeteren van zijn gezondheid. Van alle routines en supplementen die zijn leven bepalen, zet hij slaap op de allereerste plaats. Hij zegt dat hij zichzelf is gaan zien als een professionele slaper. Het klinkt absurd, maar misschien heeft hij gelijk. In een wereld die permanent wakker is, is goed slapen een vorm van verzet.
